دگرگونی جهان با این فناوری جدید

|
۰ دیدگاه
download-EDITED

مولد های ژنتیکی، فناوری هستند که قادرند اصلاحات ژنتیکی مورد نیاز در گونه های مختلف موجودات زنده را به وجود آورد و به سرعت آن ها را انتشار دهد.

به گزارش کلیک، چنین تولیداتی می تواند به مبارزه بشر با گونه های حامل بیماری ها پایان داده و کاربرد های فراوان دیگری نیز داشته باشد. یک “مولد ژنی” فناوری است که می تواند گونه ای از موجودات زنده را از بین ببرد. ممکن است فهمیدن چگونگی عملکرد آن کمی دشوار به نظر برسد به همین دلیل ما به نسلهای آینده و گذر زمان برای درک ابعاد گسترده آن نیاز خواهیم داشت.

در همین راستا خبرنگاری به نام جنیفر کان در TED  برای تبیین هرچه بیشتر این ایده، به ایراد سخنرانی پرداخته است.

وی می گوید برای روشن شدن ایده مولد های ژنی باید داستانی را برایتان نقل کنم. در حدود بیست سال پیش بیولوژیستی به نام آنتونی جیمز اقدام به کار بر روی سیستم ژنتیک پشه ها کرد تا از این طریق آن ها را از انتقال مالاریا ناتوان سازد. این فکر بسیار عالی به نظر می رسید ولی در عین حال به یک شکست واقعی تبدیل شد. برای نمونه، به نظر می رسید که ساختن پشه هایی مقاوم به مالاریا کار بسیار مشکل و پیچیده ای باشد. با وجود همه مشکلات و پیچیدگی ها، در نهایت جیمز توانست تا با چندین سال تلاش و افزودن چند ژن، از ادامه زندگی مالاریا های میزبان در درون بدن پشه ها جلوگیری به عمل آورد.

ولی این عمل متعاقبا مسایل دیگری نیز در پی داشت. در چنین شرایطی که ما پشه های مقاوم به مالاریا را ایجاد کرده ایم چگونه می توانیم آن ها را با شمار انبوه پشه های حامل مالاریا جایگزین کنیم؟ برای حل این چالش چند گزینه در مقابل دانشمندان قرار گرفت و طرح اصلی آن بود که تعدادی از این پشه های مقاوم را در حیات وحش رها کرده و امیدوار باشند که آن ها بتوانند ادامه حیات دهند. در نهایت این عمل منجر به تولید گونه ای از پشه های ژنتیکی مقاوم به مالاریا شد. ولی برای موفقیت چنین طرحی، تعداد این پشه ها لااقل می بایست در حدود ده برابر پشه های طبیعی باشند و این بدان معنی است که برای مثال در دهکده ای با حدود ده هزار پشه، می بایست حدود صد هزار پشه ژنتیکی نیز آزاد شود. البته همان طور که خودتان حدس خواهید زد چنین استراتژی ای مورد استقبال ساکنان این دهکده قرار نخواهد گرفت.

سپس در ژانویه گذشته آقای جیمز ایمیلی از بیولوژیستی به نام بیر دریافت کرد که در آن نامه عنوان شده بود، که به همراه دانشجویان ارشد خود توانسته است به ابزاری دست پیدا کند که نه تنها انتقال و اصلاحات ژنتیکی را تضمین می نماید بلکه سرعت انتشار آن را نیز به شدت افزایش می دهد. اگر این موضوع صحت داشته باشد، می تواند چالش هایی که جیمز در حدود بیست سال با آن ها دست و پنجه نرم می کرد را حل کند. برای آزمایش، آن ها با انجام مهندسی ژنتیک، توانستند دو پشه را برای حمل ژن های مقاوم به مالاریا بسازند. در نهایت آن ها، این پشه ها را با تغییرات ژنتیکی و با استفاده از ابزار مذکور، به گونه ای تنظیم کردند که پشه های حامل ژن های ضد مالاریا چشمانی قرمز داشته باشند، که این کار بیشتر به دلیل تسهیل مشاهدات و پیگیری های ثانویه و انجام آزمایشات بعدی بود. آن ها این دو پشه را درون جعبه ای و در کنار سی پشه دیگر عادی (سفید چشم) قرار دادند و به آن ها اجازه دادند تا شروع به تولید مثل و زاد و ولد نمایند. در دو نسل از این پشه ها که به زاد و ولد پرداخته اند در حدود سی و هشت هزار پشه به وجود آمد. که البته این موضوع چندان عجیب نبود بلکه مسئله قابل توجه قرمز شدن چشم های همه این پشه ها می نمود. با در نظر گرفتن شرایط ابتدایی این آزمایش که از تنها دو پشه با چشمان قرمز تشکیل شده بود و اکثر پشه ها چشمان سفید داشتند شما انتظار دارید که بیشتر این پشه های زاد و ولد شده دارای چشمان سفید باشند ولی هنگامی که این دانشمندان در جعبه را باز کردند با کمال تعجب دیدند که همه این سی و هشت هزار پشه چشم قرمز بودند.

وقتی من از او در رابطه با این پدیده پرسیدم آن قدر هیجان زده بود که شروع به فریاد زدن هنگام مکالمه نمود. چرا که چنین اتفاقی قوانین مندل و یا وراثت در علم ژنتیک را زیر سوال می برد. بر طبق این قوانین هر گاه نر و ماده از گونه ای از موجودات اقدام به تولید مثل کنند، از منظر ژنتیکی فرزندان آن ها نیمی از خصوصیات نر و نیمی از خصوصیات ماده را به ارث خواهند برد. در حالی که با این ابزار مولد ژنتیکی مورد اشاره فوق، همه فرزندان، ویژگی های پشه های چشم قرمز را به ارث برده بودند که این موضوع باورنکردنی می نمود.

ولی پرسش قابل تامل این است که چه اتفاقی افتاد؟ این اتفاق، اختراع ابزار اصلاح ژنتیکی به نام کریسپر بود که در سال ۲۰۱۲ تولید شد. کریسپر وسیله ای است که به محققان اجازه ایجاد تغییرات ژنتیکی و ویرایش هایی در این حوزه را با دقت فراوان، به آسانی و با سرعت بالا می دهد. استفاده از این ابزار، نتیجه شگفت انگیزی در پی دارد، شما از این طریق می توانید یک ژن خاص را از یک مجموعه جدا کرده و یا تغییرات و اصلاحات خاصی در یک ژن دیگر بدهید و این عملیات را در هر گونه جانوری می توانید انجام داد. این ابزار بعد ها با تغییرات گسترده تری به مولد های ژنتیکی فعلی بدل شده است.

یک مولد ژنتیکی که به طور متناسب و صحیحی پرداخته و ساخته شده باشد می تواند پشه های حامل بیماری ها را در عرض تنها یک سال از میان ببرد. با چنین رویکرد ژنتیکی ما می توانیم بیماری هایی چون زیکا، مالاریا و حتی تب زرد را به راحتی از بین ببریم. این فناوری همچنین ظرفیت های کافی برای از بین بردن گونه های مهاجم چون کودزو و لاین فیش را دارد. از این فناوری در صنایع کشاورزی نیز می توان استفاده نمود و برای نمونه می توان علف های هرز مقاوم شده به آفت کش ها را بدون نیاز به حشره کش ها نابود نمود.

البته باید در نظر داشت که قدرت این مولد ها می تواند ترسناک به نظر برسد. اگر این مولد ها به گونه ها و دسته های وحشی در طبیعت برسند به سرعت بسیار باورنکردنی شروع به زاد و ولد می نمایند. اگر ما همه لاین فیش های مضر موجود در دریای آتلانتیک را از بین ببریم ممکن است شاهد از بین رفتن همه آن ها در اقیانوس هند نیز باشیم. و از همه خطرناک تر این است که چنین فناوری ای ممکن است در حملات تروریستی میکروبی استفاده شود. نویسنده داستان های علمی-تخیلی پالو باسیگالوپی در کتابی، آینده ای را متصور است که در آن صاحبان صنایع کشاورزی بیماری های وحشتناکی را مهندسی و تولید می کنند و آن را در زمین های کشاورزی رقیب انتشار می دهند. البته هنوز راه بسیاری برای چنین استفاده هایی باقی مانده اما این فناوری این راه های طولانی را بسیار نزدیک و قابل دسترس نموده است.

کان در پایان سخنان خود توصیه های مهمی به طور عمومی برای نوآوری ها در زمینه این مولد ها و تکنولوژی های جدید نموده است. هنگامی که مزایا و مخاطرات مرتبط با هر اقدامی را در مقایسه با انفعال بررسی و بیان نماییم. وی می افزاید: کششی در انسان ها، آن ها را به سمت حفظ حالت موجود ترغیب می کند، در حالی که چنین موضوعاتی برای همیشه به این شکل باقی نمی ماند. مخاطرات این فناوری باید نقد و بررسی شود. ولی مالاریا به صورت یک تهدید جدی همچنان در حال گرفتن جان هزاران نفر در روز می باشد. علاوه بر این ما در زمین ها کشاورزیمان همراه با آفت هایی است که برای مبارزه با آن ها، آفت کش ها و حشره کش های گوناگونی را انتشار می دهیم که آسیب های جبران ناپذیری را به گونه های مختلف جانوری از جمله پرندگان وارد می کند.

می بایست با چشمانی کاملا باز با خطر های این فناوری های جدید روبرو شویم. اما این بدان معنی نیست که باید دست روی دست گذاشته و منتظر بمانیم. در جهانی که ۷۰۰ میلیون نفر در فقر شدید به سر می برند صبر کردن به همان میزان حماقت بار است که با بی احتیاطی رو به جلو حرکت کنیم.

 

منبع: Grist        

0 پسندیده شده
احسان ستاریان
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره قرمز مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.