علت علاقه مردم به ربات ها مشخص شد

|
۰ دیدگاه
ربات انسان نما

ربات‌های انسان‌نمایی که از قابلیت برقراری ارتباط با انسان‌ها برخوردارند، توانسته‌اند در جلب توجه افراد تا حدود زیادی موفق عمل کرده‌اند. در این مطلب قصد داریم این نوع ربات‌ها را از ابعاد مختلف بررسی کنیم و دلیل ساخت آن‌ها را نیز بیان کنیم.

کلیک – آیا برای جلوگیری از خدشه دار شدن احساسات ربات‌ها به آن‌ها دروغ می‌گویید؟

به تازگی تحقیقی در مورد ربات‌های انسان‌نما توسط محققان انگلیسی صورت پذیرفته است و اگر شما هم یکی از شرکت کنندگان این تحقیق بودید، پاسختان به احتمال زیاد مثبت بود. در این آزمایش یک ربات انسان‌نما به نام BERT سعی داشت با درست کردن املت به انسان کمک کند.

شرکت کنندگان در طول چندین آزمایش با یک ربات که با انسان ارتباط برقرار نمی‌کرد و هم چنین ربات دیگری که اشتباهات فراوانی داشت اما توانایی برقراری ارتباط با انسان را داشت، روبرو شدند؛ البته ربات خطاکار سعی می‌کرد اشتباهات خود را با عذرخواهی‌های پی در پی جبران کند و بسته به موقعیت‌های مختلف حالات چهره خود را تغییر می‌داد تا خوشحال، ناراحت و یا متعجب به نظر برسد. در پایان این آزمایش ها از افراد پرسیده شد که آیا در طول آزمایش ها در آشپزخانه به ربات کمک می‌کردند یا نه.

نتیجه این تحقیق ها این بود که افراد ترجیح می‌دادند به جای استفاده از رباتی که دارای عملکردی عالی، اما فاقد مهارت‌های اجتماعی برای برقراری ارتباط با انسان بود، از رباتی استفاده کنند که دارای توانایی‌های کمتری بود، اما ارتباط بهتری با انسان برقرار می‌کرد. رباتی که مدام عذرخواهی می‌کرد و چهره ناراحتی داشت، همه را مجذوب خود کرده بود.

bert-robot-2584x1723

سرپرست تیم تحقیقاتی اذعان کرد که مشخص نبود مردم تا چه میزانی با BERT ارتباط برقرار کنند؛ اما افراد زیادی مشتاق روبرو شدن با او بودند. طبق گفته وی زمانی که این ربات انسان‌نما در حال انداختن تخم مرغ در ماهی‌تابه بوده است، افراد زیادی سعی می‌کردند به او کمک کنند. افراد زیادی در این آزمایش BERT را راهنمایی می‌کردند و سعی می‌کردند او را برای انجام این کار تشویق کنند که واقعاً تعجب برانگیز بود و محققان اصلا انتظار چنین چیزی را نداشتند. وقتی که از مردم خواسته شد تا رضایت یا عدم رضایت خود از کار ربات را تنها با پاسخ “بله” یا “خیر” بیان کنند، تصمیم گیری برای افراد واقعاً دشوار بود و نمی‌توانستند تنها با بله یا خیر پاسخ دهند.

این موضوع که انسان‌ها در واکنش‌های خود نسبت به ربات‌هایی که با انسان ارتباط برقرار می‌کنند، حساس هستند زیاد تعجب برانگیز نیست. یکی از دانشمندان موسسه MIT در دهه ۱۹۶۰ یک “chatbot” (برنامه‌ای برای شبیه‌سازی مکالمه کامپیوتر با کاربران انسانی از طریق اینترنت) را طراحی کرد که نقش یک روانپزشک را ایفا می‌کرد. این برنامه که ELIZA نام داشت، تنها کاری که می‌کرد این بود که اطلاعات خاصی را در قالب پرسش سوال از کاربران، تکرار می‌کرد. خالق این برنامه با اشتیاق می‌خواست بداند که این برنامه تا چه اندازه‌ای می‌تواند در کسب اطلاعات کاربران موفق عمل کند.

در سال‌های اخیر به وضوح مشاهده می‌شود که انسان می‌تواند تا میزان زیادی به ربات‌هایی که قابلیت برقراری ارتباط با انسان (مخصوصا ربات‌هایی که از قدرت تشخیص برخوردار هستند) را دارند، وابسته شود. برای مثال ربات Furby (رباتی الکترونیکی با ظاهری جذاب) توانست در اواخر دهه ۱۹۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰ به محبوبیت زیادی در میان مردم دست پیدا کند. این ربات ظاهری همانند جغد داشت و می‌توانست با صاحبان خود بازی کند و با زبان ساختگی خود یعنی ”Furbish” با آن‌ها صحبت کند. با گذشت زمان تغییراتی در این ربات‌ها ایجاد شد و طراحان با جایگزین کردن برخی از کلمات زبان ساختگی این ربات با زبان انگلیسی، توانستند قابلیت صحبت به زبان انگلیسی را در این ربات ایجاد کنند. برخی تصور می‌کردند که این ربات زبان انگلیسی را از صاحبان خود فراگرفته است که اصلا این چنین نبود؛ اما همین تصور تأثیر بسزایی بر رفتار مردم داشت.۴۳۵۷۹۳۱

ربات Furby

پاسخ به این سوال که چرا انسان‌ها ربات‌هایی همانند خود خلق می‌کنند، چندان پیچیده و دشوار نیست. انسان‌ها همیشه سعی کرده‌اند ربات‌های انسان‌نمایی را خلق کند که هم از نظر عاطفی و هم از نظر فکری مانند یک هوش مصنوعی باشد که اکثر فعالیت‌ها را به صورت معقول و منطقی انجام می‌دهد. در واقع انسان‌ها به نوعی خود را در این نوع ربات‌ها بازآفرینی می‌کنند.

می‌توان گفت که انسان‌ها حداقل از زمان یونان باستان، متمایل به ساخت انسان‌های مصنوعی بوده‌اند. در یکی از افسانه‌‌های یونان باستان نقل شده است که شخصی به نام پوگمالیون مجمسه‌ای زنی را از عاج تراشید، سپس عاشق او شد و از یکی از خدایان یونان خواست به او جان بدهد. در یکی از افسانه‌های چین باستان نیز آمده است که یک مهندس مکانیک، رباتی انسان‌نما در اندازه واقعی انسان را به یکی از پادشاهان چین هدیه داده است.

همان نمونه باعث شد که صنعت ساخت ربات‌های انسان‌نمای مختلف تا سال‌ها ادامه پیدا کند. برای مثال ربات “Shakey the robot” که در اواخر دهه ۱۹۶۰ ساخته شد و ویژگی‌های انسانی در آن کمرنگ بود، اولین نسل از ربات‌هایی بود که می‌توانست حرکت کند و قادر بود برای کارهای خود دلیل بیاورد.

همزمان با ایجاد تغییراتی در سیستم هوش مصنوعی، صنعت رباتیک نیز متحول شد و ربات‌های زیادی ساخته شد. بسیاری از طراحان ربات‌های امروزی که ربات‌های آن‌ها می‌توانند دنیای آینده صنعت رباتیک را متحول کنند، از هیچ کدام از رفتارهای حرکتی انسان در ساخت محصولات خود تقلید نمی‌کنند. طراحان ربات‌های معروف صنعتی نیز در حال فاصله گرفتن از طراحی ربات‌هایی هستند که تقریبا انسان‌نما هستند. اما این موضوع به معنای این نیست که ربات‌های انسان‌نما، به زودی به فراموشی سپرده می‌شوند. موضوع این است که صنعت ساخت ربات‌های انسان‌نما مسیر مشخصی را دنبال می‌کند و به دنبال رفع نقایص حرکتی ربات نیست؛ برای مثال ربات‌هایی که همانند یک فرد متخصص روش‌های درمانی عمل می‌کنند، شبیه به انسان هستند و سعی می‌کنند بتوانند با افراد رابطه خوبی برقرار کنند و با آن‌ها همدردی کنند و در طراحی آن‌ها به مسائل حرکتی آن‌ها نیز توجهی نمی‌شود.

DSC00317-(1)

موضوعی که بسیار مهم است این است که در طراحی ربات‌های انسان‌نما که از قابلیت برقراری ارتباط با انسان برخوردار هستند، باید دقت زیادی کرد و وسواس زیادی به خرج داد. در صورتی که این ربات‌ها به درستی طراحی نشوند، می‌توانند باعث ایجاد استرس و ناراحتی در میان مردم شوند. مشکل uncanny valley (پدیده‌ای که در آن ربات‌های انسان‌نما شباهت بسیار زیادی به ربات‌های انسان‌نما دارند؛ اما کاملا شبیه آن‌ها نیستند و انسان‌ها از آن‌ها فاصله می‌گیرند) باعث می‌شود که انسان‌ها تمایلی برای برقراری ارتباط با ربات‌هایی که شباهت زیادی به آن‌ها دارند، نداشته باشند.

طبق مطالعات انجام شده توسط هماکِر، یک ویژگی ذاتی در همه ربات‌ها وجود دارد که باعث می‌شود انسان‌ها بتوانند رفتار آن‌ها را تشخیص دهند.

جالب‌ترین موضوع در مورد ربات‌های انسان‌نما، نحوه برخورد مردم با ربات‌هایی است که از قدرت واکنش برخوردارند و همانند انسان عمل می‌کنند؛ زیرا ربات‌های انسان‌نما پیوسته در حال تکامل هستند و تا ساخت چنین ربات‌هایی با عملکرد عالی هنوز راه زیادی باقی مانده است. لازم به ذکر است که ربات‌های انسان‌نمای مسئولیت پذیر می‌توانند در فعالیت‌های مختلفی همچون آموزش، یادآوری به مردم برای خوردن قرص‌هایشان و بهبود شرایط کاری به کار گرفته شوند.

به عبارت دیگر می‌توان گفت ربات‌های انسان‌نما که در رویاهای خود به آن‌ها فکر می‌کنیم، در آینده‌ای نه چندان دور  ظهور پیدا می‌کنند.

 

احمدرضا فرهبد
از این نویسنده

بدون دیدگاه

جهت ارسال پیام و دیدگاه خود از طریق فرم زیر اقدام و موارد زیر را رعایت نمایید:
  • پر کردن موارد الزامی که با ستاره قرمز مشخص شده است اجباری است.
  • در صورتی که سوالی را در بخش دیدگاه مطرح کرده باشید در اولین فرصت به آن پاسخ داده خواهد شد.