کد خبر:1310590
اشتراک گذاری
مرتب‌سازی نظرها براساس:

افتتاح زودهنگام رصدخانه ملی ایران بازی با آبروی علمی کشور!

رصدخانه ملی ایران

رسانه کلیک – بهره‌برداری از طرح رصدخانه ملی ایران در حالی انجام شد که تلسکوپ ساخته شده در این طرح هنوز تکمیل نشده و فاقد آینه است! این برای اولین بار نیست که شاهد افتتاح پروژه‌های ناتمام هستیم. اما افتتاح پروژه‌های عمرانی ناقص با افتتاح پروژه‌های علمی و فناوری بسیار تفاوت دارد و زمانی که از واژه بهره‌برداری از پروژه علمی سخن به میان می‌آید منظور رونمایی از یک طرح کامل است.

همراه اول

به گزارش کلیک، به نقل از ایسنا؛ دیروز برنامه بهره‌برداری از پنج طرح ملی با حضور رئیس‌جمهور و معاون علمی وی برگزار شد. رصدخانه ملی ایران یکی از این پنج طرح بود که به دلیل موفقیت دانشمندان ایرانی در ساخت تلسکوپ بسیار مورد توجه رسانه‌های داخلی قرار گرفته بود؛ اما ظاهرا دولت دوازدهم در این روزهای پایانی عجله زیادی برای بهره‌برداری از این طرح داشته است؛ چرا که آینه این تلسکوپ هنوز نصب نشده است و به نظر می‌رسد تنها از سازه این پروژه رونمایی شده است.

رصدخانه ملی ایران
رصدخانه ملی ایران

افتتاح یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های کلان ملی

روز گذشته دوشنبه ۷ تیرماه با دستور حسن روحانی رئیس‌جمهور، رصدخانه ملی ایران به عنوان یکی از بزرگ‌ترین پروژه کلان ملی در قله ۳۶۰۰ متری گرگش واقع در کاشان افتتاح شد. این رصدخانه در حالی با حضور سورنا ستاری معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری افتتاح شد که آینه تلسکوپ آن رصدخانه هنوز نصب نشده و تا رسیدن به تکمیل فنی نیاز به زمان دارد.

البته در گذشته نیز توسط عوامل اجرایی این طرح اعلام شده بود که امید می‌رود این رصدخانه در نیمه دوم سال ۱۴۰۰ به مرحله نصب آینه و اولین نورگیری برسد و زمان آغاز کاربردهای علمی این رصدخانه در اواخر سال ۱۴۰۱ اعلام شده بود.

مشخصات تلسکوپ رصدخانه ملی ایران

 تلسکوپ رصدخانه ملی ایران با قطر آینه اصلی ۳.۴ سانتی‌متری از نوع «کاسگرین» با پایه سمتی_ارتفاعی به ارتفاع یک متر و به وزن سازه ۹۰ تن با سیستم تعلیق هیدرو استاتیکی است. این تلسکوپ قادر است اجرام آسمانی را با دقت ۰.۲ ثانیه قوسی در حضور باد دنبال کند.

این رصدخانه در ارتفاع ۳۶۰۰ متری کوه «گرگش» کاشان ساخته شده و در کنار ۷ رصدخانه دیگر بزرگ در نیمکره شمالی زمین قرار می‌گیرد تا زنجیره اتصال رصد ستارگان بین اروپا تا هند را پر نماید. ۶ سال برای مکان‌یابی طرح از بین بیش از ۸۰ نقطه در سطح کشور وقت صرف شده و بیش از دو و نیم میلیون ساعت مهندسی برای طراحی آن توسط بهترین جوانان و دانشمندان کشور وقت صرف شده است.

تلسکوپ کاسگرین، تلسکوپ‌های نیوتنی نسبتاً بلندی هستند و هنگامی که اندازه آینه اصلی آن‌ها بزرگ‌تر می‌شود، طول تلسکوپ بسیار زیاد می‌شود و برای حل این مشکل از روشی به نام کاسگرین استفاده می‌شود. در این روش مرکز آینه اصلی تلسکوپ سوراخ شده و چشمی در پشت تلسکوپ قرار می‌گیرد و آینه ثانویه پرتوهای آینه اصلی را از میان سوراخ آینه اصلی به سمت چشمی می‌فرستد.

تلسکوپ ۹۰ تنی این رصدخانه با ۴۰ هزار قطعه تماماً در داخل طراحی و ساخته شده و آینه کلاس ۴ متری آن که قریب به ۳ سال فقط صرف ساخت و پرداخت آن شده تا به صافی سطح یک نانومتر برسد قطعاً یکی از بهترین تصاویر کهکشان را در آینده ارائه می‌دهد و محلی برای رصد دانشمندان داخلی و خارجی فراهم می‌آورد.

درحالی‌که آینه اصلی این تلسکوپ در روز افتتاح (روز گذشته-دوشنبه ۷ تیرماه) نصب نشده بود، معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری چندی پیش در صفحه اینستاگرام خود خبر از نورگیری و بهره‌برداری از رصدخانه ملی ایران به عنوان بزرگ‌ترین پروژه علوم پایه کشور خبر داده بود.

وی در این پیام چنین آورده است: «رصدخانه ملی ایران بزرگ‌ترین پروژه علوم پایه کشور به‌زودی نورگیری و به بهره‌برداری می‌رسد. با نگاهی به عکس‌های فوق‌العاده شب این منطقه و ابعاد ده‌ها متری رصدخانه به اهمیت آن در آینده توسعه علم نجوم در کشور باوجود جوانان با استعداد و اساتید مطرح پی می‌بریم.

این نتیجه زحمات بسیاری از اساتید و دانشمندان خصوصاً در پژوهشگاه دانش‌های بنیادی است. افراد پرآوازه‌ای که نامشان بر این اثر علمی فوق‌العاده حک شده و در تاریخ کشور جاودان خواهد ماند و خاطره رصدخانه مراغه و دانشمندان شهیری چون خیام و خواجه‌نصیرالدین طوسی را در ذهن‌ها زنده می‌کند.شخصاً از اینکه زمانی شاگردی این اساتید را می‌کردم به خود می‌بالم.»

رصدخانه ملی ایران
تلسکوپ رصدخانه ملی ایران

سخنان رئیس‌جمهور در این راستا

رئیس‌جمهور نیز در مراسم افتتاح این طرح کلان با بیان اینکه کشور ما از دیرباز کشور علم و دانش در زمینه‌های مختلف از جمله در زمینه نجوم بوده است، گفت: در تاریخ، رصدخانه مراغه زبانزد است که به عنوان مرکزی برای نجوم استفاده و بهره‌برداری می‌شد و در این مسیر لازم بود یک حرکت نویی در این مقطع تاریخی در کشور ایجاد شود.

وی اضافه کرد: «الحمدلله معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، سازمان برنامه و بودجه همه دست به دست هم دادند و این مسیری که از ۲۰ سال پیش آغاز شده بود در دولت دوازدهم به پایان و به ثمر رسید و البته ۷۰ درصد این طرح و پروژه در دولت دوازدهم انجام گرفت.»

روحانی اظهار کرد: «الحمدالله امروز این رصدخانه عظیم و بزرگ را داریم و جزو کشورهایی هستیم که دارای رصدخانه‌های بزرگ هستند و همان‌طور که توضیح داده شد، با قطر آینه این رصدخانه که بیش از ۳ متر - ۳.۴ دهم - بود، این رصدخانه جزو رصدخانه‌های مهم در منطقه است و می‌تواند مطالعات را در زمینه جهان بزرگ تسهیل کند. ما در یک سیاره کوچکی به نام زمین زندگی می‌کنیم و این عالم، عالم بسیار وسیع و بزرگی است و خداوند می‌گوید وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ و خداوند مرتب جهان را توسعه می‌دهد، کهکشان‌ها و سیارات و ستارگان همه در حال افزوده شدن هستند و آنچه چشم ما با تلسکوپ می‌تواند ببیند نسبت به این جهان بسیار عظیم و بزرگ، بسیار محدود است.»

افتتاح شتاب‌زده از طرح کلان رصدخانه ملی ایران

اما آنچه روز گذشته از این برنامه افتتاح شاهد بودیم، تنها افتتاح شتاب‌زده از طرح کلان رصدخانه ملی و بسیار زودهنگام بوده است که برای اولین نورگیری این رصدخانه قرار است در کنار ۷ رصدخانه دیگر بزرگ در نیمکره شمالی زمین قرار گیرد تا زنجیره اتصال رصد ستارگان بین اروپا تا هند را پر کند.

آفت افتتاح طرح‌های نیمه‌تمام

این برای اولین بار نیست که شاهد افتتاح پروژه‌ای هستیم که تا کاربردی شدن آن راه طولانی را در پیش داریم و یکی از چالش‌های کشور، افتتاح زودهنگام پروژه‌های نیمه‌تمام است.

نمونه آن را می‌توان به افتتاح راه‌آهن ۵۰۶ کیلومتری اصفهان-شیراز در دولت‌های نهم و دهم اشاره کرد که آماده نبودن زیرساخت‌ها و به کارگیری ریل‌های استوک و غیراستاندارد، اعتراض کارشناسان و شماری از نمایندگان استان را به همراه داشت و یا افتتاح زودهنگام فرودگاه بین‌المللی کیش.

افتتاح در پروژه‌های عمرانی شاید مهم به نظر نرسد و بعد از افتتاح اگر زمانی باقی باشد بشود آن‌ها را تکمیل کرد ولی وقتی در این شتاب‌زدگی پای پروژه‌های کلان علمی و فناوری به میان کشیده می‌شود، دیگر جای هیچ اغماضی نیست؛ چرا که چنین شرایطی، مخاطبان اصلی برنامه‌های بهره‌برداری و افتتاح، قشر دانشمند، فرهیخته، اساتید دانشگاهی و محققان داخلی و خارجی است که هیچ جزئیاتی از نظر آن‌ها دور نخواهد ماند.

رصدخانه ملی که آغاز آن به سال ۱۳۷۷ برمی‌گردد، تاکنون ۲۳ سال از عمر خود را سپری کرده و بهتر بود تا زمان اولین نورگیری منتظر می‌ماندیم تا روبان افتتاح آن به درستی به دو قسمت تقسیم می‌شد.

از سوی دیگر قرار بود برنامه افتتاح و بهره‌برداری و اولین نورگیری رصدخانه ملی به صورت لایو و مجازی برگزار شود ولی به دلیل مشکلات ارتباطی و اینترنت، از شبکه خبر اطلاع‌رسانی‌ها صورت گرفت. این امر نشان از ناتمامی زیرساخت‌ها در سایت رصدخانه است.

رصدخانه ملی ایران
آینه تلسکوپ رصدخانه ملی

رونمایی از طرح‌های نیمه‌تمام بازی با آبروی کشور است

زمانی که از افتتاح و یا آغاز بهره‌برداری از طرحی سخن به میان آورده می‌شود، یعنی آن طرح به پایان رسیده و به مرحله کاربرد رسیده است. در پروژه رصدخانه ملی نیز کارها تحقیقاتی و علمی بسیار شایسته‌ای انجام شده است که هرگز فراموش شدنی نیست، چرا که محققان این طرح کلان در شرایط تحریم و نبود زیرساخت‌های تحقیقاتی و آزمایشگاهی، اقدام به برپایی رصدخانه آن‌هم در قله ۳۶۰۰ متری کردند که انصافاً جای تقدیر و خسته نباشید دارد و شاید اگر اجازه می‌داشتند هرگز راضی به این مراسم نبودند ولی اینکه دولت می‌خواهد در عمر ۴۵ روزه خود تعداد پروژه‌های افتتاحی خود را افزایش دهد جای تامل دارد ولی باید یادمان باشد که افتتاح زودهنگام طرح‌های حوزه فناوری بازی با آبروی علمی یک کشور است.

به‌هرحال دولت‌ها و دولتمندان باید بدانند که اگر می‌خواهیم در صحنه‌های علمی جهانی عرض‌اندام کنیم لازم است که به‌دوراز مباحث سیاسی با احتیاط بیشتر در حوزه حساس و بحث‌برانگیزی چون حوزه فناوری عمل کنیم.

نظرها

    سر‌خط آخرین خبرها

    خبرهای بیشتر
    پرواز پهپاد‌های هادی و هدی
    جلوگیری از پرواز پهپاد‌های هادی و هدی توسط نیروی انتظامی

    مجوز پرواز اولین پهپاد‌های ایرانی خرداد ماه همین امسال برای برای پرواز در منطقه...

    دستگاه های اندرویدی قدیمی دیگر امکان ورود به حساب گوگل را نخواهند داشت

    اگر شما هم از یک گوشی هوشمند همراه اندروید ۲.۳.۷ یا قدیمی‌تر استفاده می‌کنید، به...

    تولید خودروهای ناقص
    تولید خودروهای ناقص، پدیده ای جدید در خودروسازی ایران

    آمارهای سامانه کدال نشان می‌دهد تولید خودروهای ناقص سه خودروساز بزرگ ایران،...

    تحلیل قیمت بیت کوین 11 مرداد 1400
    مسئله پایداری روند صعودی اخیر؛ تحلیل قیمت بیت کوین 11 مرداد 1400

    افزایش 43 درصدی بیت کوین از 29،482 دلار در 21 جولای تا 42،316 دلار در 30 جولای باعث تقویت...

    تاکسی هوایی ایران
    نخستین تاکسی هوایی ایران در فرودگاه پیام مجوز گرفت

    به گفته مدیر عامل منطقه ویژه اقتصادی و فرودگاه بین المللی پیام استان البرز در...

    درس خواندن هدف جهادی است
    رتبه ۶ کنکور درس خواندن را هدف جهادی دانست

    حسین ملکی پور رتبه ۶ کنکور سراسری ۱۴۰۰ در رشته انسانی: دانش آموزان باید به گفته...

    ورود ۱.۱ میلیون دُز واکسن چینی به کشور
    ورود ۱.۱ میلیون دُز واکسن چینی به کشور

    دستیار وزیر امور خارجه در حساب کاربری خود در توئیتر از ورود ۱.۱ میلیون دُز از بسته ۲...

    گلکسی A52s
    قیمت و برخی مشخصات کلیدی گوشی گلکسی A52s لو رفت

    در حالی که بسیاری از مشخصات گوشی جدید گلکسی A52s هنوز به طور قطعی مشخص نشده، اما قیمت...

    هواپیمای آبپاش ایران
    چرا هواپیمای آبپاش ایران در ترکیه اطفای حریق می‌کند؟

    در روزهای گذشته جنگل‌های منطقه آنتالیای ترکیه با آتش‌سوزی‌های گسترده مواجه بوده...

    شخصیت های شرور دی سی که جایشان در سه گانه شوالیه تاریکی خالی بود
    شخصیت های شرور دی سی که جایشان در سه‌گانه شوالیه تاریکی خالی بود!

    بسیاری از طرفداران سینما معتقدند سه گانه شوالیه تاریکی کریستوفر نولان یک سر و گردن...